De Nederlandse Vereniging van Duurzame Energie (NVDE) heeft de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen vergeleken op thema’s waar de vereniging zich voor inzet. Alle partijen willen meer geld uittrekken voor innovatie. De meeste partijen pleiten in deze context voor een bepaalde vorm van investeringsbank met extra aandacht voor het MKB.

Energieakkoord

De meeste partijen onderschrijven de noodzaak tot continuïteit en investeringszekerheid in het beleid. GroenLinks en de PvdA verwijzen hier naar de naderende Klimaatwet. In nogal vage bewoordingen laat D66 het woord ‘nieuw energieakkoord’ vallen. Of zij hiermee verwijzen naar alleen een grondstoffenakkoord of een Energieakkoord 2.0 wordt niet duidelijk.

ChristenUnie bespreekt op dit punt alleen de ‘investeringszekerheid voor zelfopgewekte energie’ na 2020. De SP en de PvdA pleiten hier ook voor. De VVD wil niet verder kijken dan het nakomen van de afspraken met Europa en het huidige Energieakkoord. De SP wijkt als enige nadrukkelijk hiervan af. Als het aan de SP ligt, gaat het huidige Energieakkoord (en de SDE+) op de schop. Er moet hierop een nieuw Energieakkoord komen, dat onderdeel wordt van de nieuwe Klimaat- en energiewet. Het CDA houdt zich stil op dit punt, en overigens op meerdere punten.

CO2-reductie, hernieuwbare energie en energiebesparing

Alleen de VVD stuurt aan op één doel: CO2-reductie, waar de overige politieke partijen alle drie de doelen noemen. D66 noemt de drie doelen alleen niet nadrukkelijk in samenhang, maar de partij wekt wel de indruk dat het duidelijk een verband ziet tussen de drie. De SP noemt ook alle drie doelen, maar het blijft onduidelijk of de partij hierin een samenhang ziet. De nadruk ligt bij de partij met name op energiebesparing en (her)gebruik van warmte. Ten aanzien van de doelstellingen voor 2030 is de ChristenUnie duidelijk het meest ambitieus, waarna GroenLinks en D66 volgen. Vooral opvallend is dat naast de meest ‘groene’ partijen het CDA, de SP en de PvdA allemaal toe willen werken naar een CO2-neutrale samenleving.

Energietransitie

GroenLinks, D66, ChristenUnie en de PvdA zien de energietransitie (en de ontwikkeling naar een circulaire economie) als toekomstmodel voor een nieuwe economie. Alle partijen willen meer geld uittrekken voor innovatie. Alle partijen, behalve de ChristenUnie, pleiten in deze context voor een bepaalde vorm van investeringsbank met extra aandacht voor het MKB. Enigszins alarmerend is de positie van de VVD, die innovatie onder andere wil stimuleren met middelen vanuit de huidige SDE+. Onder innovatie verstaat de partij onder andere de verdere ontwikkeling van kernenergie (zoals thoriumcentrales).

Verder blijkt uit de vergelijking dat de meeste partijen zich bewust zijn van het feit dat de energietransitie vraagt om regie, ruimte en betrokkenheid. Het CDA, de SP en de PvdA benadrukken hierbij dat de bewoners zelf ook mee moeten kunnen profiteren van de energietransitie. De roep van het PvdA om een stimuleringsregeling groene energie voor zelfopwekkers verdient verder ook even de aandacht.

Energiebesparing

Energiebesparing heeft duidelijk zijn plek op de agenda van alle politieke partijen veroverd: van een (investerings)plan/grootschalig plan (GL, CU), naar duidelijke doelen (D66, CDA, PvdA), naar extra geld (VVD). Opvallend is dat ook de SP zich hard wil maken voor zo snel mogelijk isolatie van gebouwen en woningen, minstens naar energielabel B of verder naar ‘nul-op-de-meter’. GroenLinks, D66 en de SP willen in deze context dan ook zo snel mogelijk af van de aansluitplicht op gas. De PvdA wil verder, als enige partij, de energiebelasting op aardgas verhogen en op elektriciteit verlagen.

ETS

Met name de VVD besteedt uitgebreid aandacht aan het verbeteren van het ETS. (ETS is een bronbelasting, oftewel een energiebelasting naar de bron van de vervuiler, in plaats van naar de afnemer. GroenLinks, D66, VVD, ChristenUnie en de PvdA pleiten daarbij voor het verhogen van de CO2-prijs (ETS). GroenLinks, D66, SP en de ChristenUnie pleiten verder voor bronbelasting.

Duurzame mobiliteit

GroenLinks, D66, SP en de PvdA stellen zich actief op ten aanzien van het verduurzamen van de mobiliteitssector. Opvallend is dat de ChristenUnie zich erg stilhoudt op dit gebied, terwijl het op andere gebieden erg ambitieus is. De VVD moet hier niets van hebben, en wil zich dan ook focussen op de ontwikkeling van schone autotechnologie om zo te kunnen ‘blijven rijden in onze auto’s’.